Từ 2026 bạn là 'người chuyển tải sản phẩm quảng cáo': 7 nghĩa vụ pháp lý affiliate và KOC phải biết

"Em chỉ quay cái video khoe hộp kem ủ tóc thôi mà, có phải quảng cáo gì đâu."

Câu đó đúng tới hết 31/12/2025. Từ 01/01/2026, Luật số 75/2025/QH15 sửa Luật Quảng cáo có hiệu lực, đặt cho bạn một cái tên: người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Nghĩa vụ pháp lý của affiliate và KOC (key opinion consumer — người tiêu dùng có sức ảnh hưởng) từ 2026 nằm gọn ở đó. Chúng tôi cũng livestream mỗi ngày, cũng phải rà lại kịch bản của mình. Đọc xong bạn có một checklist tám dòng để soi trước khi đăng.

Thông tin tham khảo, không phải ý kiến pháp lý — trường hợp cụ thể nên hỏi luật sư.

Ba động từ khiến định nghĩa rộng hơn bạn tưởng

Luật mô tả người chuyển tải sản phẩm quảng cáo là người trực tiếp quảng cáo, khuyến nghị, xác nhận sản phẩm trên mạng. Ba động từ, không phải một. Đó là chỗ người ta đọc lướt rồi tự trấn an sai.

Quảng cáo thì ai cũng nhận ra. Khuyến nghị là câu buột miệng giữa live — "chị da dầu thì lấy loại này, đừng lấy loại kia". Bạn tưởng mình đang tư vấn. Thật ra bạn vừa đẩy một quyết định mua sang hướng có hoa hồng cho mình.

Xác nhận còn kín hơn: "mình dùng ba tuần rồi, tóc đỡ hẳn". Không hứa gì, không bảo ai mua, chỉ đem uy tín cá nhân ra bảo chứng. Luật vẫn kể tên nó.

Gộp lại, phạm vi phủ gần hết việc người làm affiliate làm mỗi ngày: video review có hoa hồng, link tiếp thị liên kết, bài kể trải nghiệm gắn link mua, phiên livestream giới thiệu sản phẩm. Nếu bạn còn đang mò xem tiếp thị liên kết TikTok vận hành thế nào, phần này nên đọc trước cả phần chọn sản phẩm. Cái mốc không phải bạn kiếm bao nhiêu, mà bạn có tác động lên quyết định mua của người khác không.

Bảy nghĩa vụ pháp lý của affiliate và KOC, gọi thẳng ra thành tên

Chúng tôi gom nghĩa vụ rải trong luật thành bảy dòng, dịch sang tiếng người làm nghề. Cột bên phải là chỗ hay sai nhất — kể cả với chúng tôi.

Ba dòng đầu là chuyện nội dung, ai cũng gật đầu ngay. Bốn dòng sau mới đau.

Dòng số 4 phá cái lá chắn quen nhất của nghề: shop đưa kịch bản, mình đọc, sai thì shop chịu. Luật không xếp như vậy. Kịch bản của shop không phải giấy miễn trừ.

Dòng số 6 kéo theo một thói quen mới. Một thư mục trên máy là đủ — mỗi nhãn hàng một thư mục con: giấy tờ sản phẩm, kịch bản đã duyệt, ảnh chụp tin nhắn chốt câu nào được nói. Ngày thường nó vô dụng. Ngày cần thì không gì thay được.

Dòng số 7 dễ sửa nhất mà cũng dễ chết nhất. Hai mươi bốn giờ nghe rộng rãi, cho tới lúc thông báo về chiều thứ Bảy, video nằm trên tài khoản do cộng tác viên giữ, mà em ấy đang về quê.

Cái quyền hầu như không ai đòi

Luật cho người chuyển tải sản phẩm quảng cáo một quyền ít ai đòi: được người quảng cáo cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ về sản phẩm, kèm tài liệu về điều kiện quảng cáo. Bạn có căn cứ đòi hồ sơ trước khi nhận booking, thay vì cầm cái ảnh sản phẩm rồi tự chế lời khen. Chúng tôi dùng đúng một tin nhắn, điền chỗ trống rồi gửi:

Chào anh/chị ______, trước khi em lên nội dung cho sản phẩm ______, anh/chị gửi giúp em ba thứ: (1) giấy tờ công bố hoặc đăng ký của sản phẩm; (2) bản mô tả công dụng bên mình cho phép nói — câu nào được nói, câu nào không; (3) nếu là thực phẩm bảo vệ sức khoẻ thì cho em xin Giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Em cần bộ này để nói đúng, tránh rủi ro cho cả hai bên. Thiếu giấy tờ thì em xin phép không nhận lần này.

Câu cuối quan trọng nhất. Theo những lần chúng tôi gửi đi, chỗ làm ăn nghiêm túc trả lời khá nhanh. Còn bên lảng tránh, hứa "để anh hỏi lại", rồi im — đó cũng là một câu trả lời.

Nghĩa vụ pháp lý nặng thêm một tầng nếu bạn là KOC có ảnh hưởng

Luật xếp thêm một tầng nghĩa vụ cho người có ảnh hưởng. Ranh giới ai thuộc nhóm này nên hỏi luật sư. Cách an toàn là cứ làm như mình thuộc nhóm đó, vì hai việc dưới đây đều nên làm dù luật có buộc hay không.

Một: chưa dùng hoặc chưa hiểu rõ thì không được giới thiệu. Bạn phải xác minh độ tin cậy của người quảng cáo và kiểm tra tài liệu sản phẩm. Câu chữ này đóng sập cửa kiểu làm phổ biến nhất hiện nay: nhận link, đọc mô tả trên sàn, quay ba mươi giây, đăng.

Có tin dễ chịu. Trong kho sản phẩm affiliate TikTok Shop chúng tôi chụp lại ngày 02/09/2026, nhãn "Sản phẩm mẫu miễn phí" là có thật — xin mẫu về dùng mà không mất tiền. Nghĩa vụ "phải dùng thật" rẻ hơn nhiều người tưởng: mất thời gian chờ hàng chứ không mất vốn. Bảng sản phẩm chấm điểm WIN cộng điểm cho món có mẫu thử miễn phí; công thức chấm điểm thì công khai.

Hai: thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện. Chú ý ba chữ "và trong khi". Video ngắn thì "trước" là đủ. Livestream ba tiếng thì không: người vào ở phút thứ chín mươi đâu biết câu bạn nói ở phút đầu.

Nhãn quảng cáo hết là phép lịch sự

Điều 23 buộc người dùng mạng xã hội khi quảng cáo phải có dấu hiệu phân biệt nội dung quảng cáo, nội dung được tài trợ. Trước đây ai tử tế thì làm. Từ 2026 là nghĩa vụ. Chúng tôi dán sẵn ba mẫu câu trong ghi chú điện thoại:

Câu "giá bạn trả không đổi" đáng giữ: vừa thật, vừa gỡ đúng nỗi lo đầu tiên của người nghe khi thấy chữ hoa hồng. Trang này cũng công khai chuyện nhận hoa hồng ở trang điều khoản.

Hồi đầu năm, chúng tôi mở tệp kịch bản live ra, đọc to từng câu, gạch câu nào nghe đã thấy ngượng. Mất một buổi tối. Cái bị gạch nhiều nhất không phải câu nói quá, mà là chỗ lẽ ra phải nói "món này mình có hoa hồng" thì lại lướt cho mượt. Tài liệu nội bộ của chúng tôi có một câu đóng đinh từ lâu: không ai chê hàng của chính mình trừ người trung thực. Luật mới rốt cuộc buộc làm đúng việc đó.

Một chi tiết dễ sảy chân nữa: trang đích cũng bị quản. Video của bạn sạch, nhưng dẫn về một trang bán bịa công dụng — thì mắt xích bạn cầm vẫn nằm trong chuỗi vi phạm. Trước khi gắn link, bấm vào chính cái link đó, đọc từ đầu tới cuối.

Dòng chữ nhỏ mờ cuối video: cửa đã đóng

Điều 19 yêu cầu phần khuyến cáo phải có cỡ chữ không nhỏ hơn cỡ chữ trong quảng cáo, và đọc với tốc độ tương đương phần còn lại. Hình dung: bạn hét chữ "GIẢM 5KG" cao bằng nửa màn hình, thì dòng "kết quả tuỳ cơ địa từng người" cũng phải cao bằng nửa màn hình. Mẹo chữ nhỏ, mờ, nằm nửa giây ở góc — hết cửa.

Hệ quả hơi buồn cười mà đáng nhớ: cách rẻ nhất để khỏi dán một dòng khuyến cáo to tướng là đừng hứa cái thứ cần khuyến cáo. Bỏ lời hứa kết quả, thay bằng mô tả cảm nhận cụ thể và trung thực, phần khuyến cáo teo lại theo.

Ba vùng nên đi vòng, ít nhất là lúc mới

Không ngành nào rủi ro như ngành nào. Ba vùng dưới đây mức nghiêm khắc nhảy vọt; người mới đừng bước vào để học bài.

Ở vùng thứ ba chúng tôi tự đặt vành đai rộng hơn luật: không áo blouse trắng, không phông nền giống phòng khám, không mời người mặc đồ y tế vào khung hình. Đây là lựa chọn nội bộ, không phải yêu cầu bắt buộc. Nhưng khi ranh giới mảnh, lùi một bước rẻ hơn đứng đúng vạch.

Khi lời khuyên trong bài này không đúng với bạn

Bài này là cách hiểu của một đội đang làm nghề, không phải rà soát pháp lý. Chúng tôi không có số liệu thật về mức xử phạt đã áp dụng — nên không có con số tiền phạt nào ở đây, dù nó sẽ khiến bài đáng sợ hơn và được chia sẻ nhiều hơn.

Ba chỗ lời khuyên trên không đủ. Một, hợp đồng riêng với nhãn hàng có thể buộc chặt hơn luật, và bạn phải theo cái chặt hơn. Hai, hàng của nhãn nước ngoài còn chịu luật nơi đó. Ba, văn bản hướng dẫn thường ra sau luật — trước mỗi chiến dịch lớn nên kiểm tra bản mới nhất.

Và checklist dưới đây là mức tối thiểu, không phải mức đủ.

Checklist tám dòng cho affiliate và KOC từ 2026

Đọc trước khi bấm đăng hoặc lên sóng. Khoảng bốn mươi giây.

• Món này mình đã dùng thật chưa? Chưa dùng, hoặc dùng rồi mà chưa hiểu rõ, thì chưa nói.
• Hồ sơ sản phẩm đã nằm trong máy mình chưa, hay vẫn ở chỗ nhãn hàng?
• Nhãn quảng cáo đã hiện ở đầu, cả chữ trên hình lẫn lời nói, chưa?
• Nếu là live: có nhắc lại việc nhận hoa hồng mỗi lần đổi sản phẩm không?
• Câu nào đang nói quá công dụng? Đọc to lên, câu nào nghe đã thấy ngượng thì gạch.
• Có lời hứa nào cần khuyến cáo không? Khuyến cáo đủ to và đọc đủ chậm chưa?
• Bấm thử link của mình: trang đích có nói điều gì mình không dám nói trên sóng không?
• Bị báo sai lúc chín giờ tối thứ Bảy thì ai gỡ trong 24 giờ? Người đó có mật khẩu chưa?

Có dòng thứ chín đi theo tháng chứ không theo từng video: thuế. Ngay từ tháng đầu, mở một file ghi từng khoản tiền nhận về, từ nguồn nào, ngày nào. Chưa có gì thì tốn năm phút mỗi tháng; có nhiều rồi mà dựng lại từ đầu thì mất cả tuần.

Câu hỏi hay gặp

Mình mới có ba trăm người theo dõi, luật này có áp cho mình không?

Định nghĩa dựa trên hành vi — bạn có quảng cáo, khuyến nghị, xác nhận sản phẩm trên mạng hay không — chứ không dựa vào lượng người theo dõi. Riêng tầng nặng hơn cho "người có ảnh hưởng" thì ranh giới cần văn bản hướng dẫn; vùng giáp ranh nên hỏi luật sư. Cách ít rủi ro nhất vẫn là ba việc không tốn gì: gắn nhãn, nói đúng công dụng, dùng thật trước khi khen.

Gắn nhãn quảng cáo có làm tụt tương tác không?

Chúng tôi không có số đo đối chứng cho chuyện này nên không khẳng định theo hướng nào. Nhưng từ 2026 nó là nghĩa vụ, nên câu hỏi đúng là "gắn thế nào cho gọn". Chúng tôi nhét nhãn vào ngay câu mở: "Món này mình có hoa hồng, nên mình phải nói thật cả chỗ dở."

Nhãn hàng bảo cứ nói theo kịch bản của họ, sai thì họ chịu. Yên tâm được không?

Không. Người trực tiếp nói ra chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung mình chuyển tải — một trong bảy nghĩa vụ ở bảng trên. Họ tự tin thì bảo gửi bằng văn bản kèm tài liệu chứng minh công dụng. Đó cũng là quyền luật dành cho bạn.

Mình chỉ để link ở phần giới thiệu trang cá nhân, video không nói gì thì có tính không?

Nếu bạn khen sản phẩm thì video vẫn có thể rơi vào nhóm "khuyến nghị" hoặc "xác nhận", còn cái link kia là đường dẫn thương mại đi kèm. Vùng xám phải hỏi luật sư từng trường hợp. Nhưng gắn nhãn mất hai giây, dễ hơn ngồi cân xem mình có lọt vùng xám không.

Bán mỹ phẩm, thực phẩm chức năng thì bỏ hẳn hay vẫn làm được?

Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ vẫn quảng cáo được, với điều kiện có Giấy xác nhận nội dung quảng cáo và bạn nói đúng trong phạm vi được xác nhận. Mỹ phẩm không cần tờ giấy đó, nhưng vẫn nằm trọn trong yêu cầu không gây hiểu nhầm về tính năng, công dụng — nói kem dưỡng như thuốc trị bệnh là đã qua vạch. Người mới thường không đòi được hồ sơ, cũng khó tự phân biệt câu nào còn trong phạm vi. Vì thế chúng tôi khuyên bắt đầu ở ngành nhẹ hơn: kho chúng tôi rà ngày 02/09/2026 trải tám ngành, giá phổ biến của hàng bán chạy từ 29.000đ đến 175.000đ — thừa món để chọn.

Hoa hồng affiliate có phải nộp thuế không?

Nghĩa vụ thuế với doanh thu quảng cáo nằm ngay trong nhóm nghĩa vụ chung của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Mức và cách kê khai tuỳ hình thức hoạt động và thay đổi theo quy định thuế, nên chúng tôi không nêu con số — hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế. Việc làm được ngay hôm nay là ghi chép: ngày, nguồn tiền, số tiền.

---

Tờ tám dòng ấy đang dán cạnh màn hình live của chúng tôi. Bốn mươi giây, rẻ hơn việc phải gỡ một video đang chạy tốt.

Nhắc lại: bài viết là thông tin tham khảo dựa trên Luật số 75/2025/QH15 sửa Luật Quảng cáo, hiệu lực 01/01/2026 — không phải ý kiến pháp lý. Trường hợp cụ thể hãy hỏi luật sư.